Asceza polegała na umartwianiu się w celu osiągnięcia zbawienia bądź doskonałości duszy. Ze szczególnym uwielbieniem oddawali się jej w średniowieczu osoby głęboko wierzące. Jednym z rodzajów ascezy, oprócz umartwiania ciała poprzez post, włosiennice, samobiczowanie czy wystawiania go na działanie warunków atmosferycznych, była społeczna izolacja. Na taki rodzaj ascezy zdecydował się chociażby św. Aleksy, który porzucił swoją żonę, rodziców i udał się na wygnanie. Żył w odosobnieniu na progu katedry, by po kilkunastu latach powrócić do rodzinnego miasta, gdzie znalazł schronienie pod schodami własnego domu. Egzystował tam w samotności, znosząc wszelkie przykrości od służby, która gardziła nim i wylewała na niego nieczystości. Osamotnienie jest zatem rodzajem ascezy, ponieważ naturalną cechą człowieka jest dążenie do życia w społeczeństwie.