Ponad słowami 1. Zakres podstawowy i rozszerzony cz. 1
Nowa Era / Podręcznik do naukiRok wydania: 2019
ISBN: 9788326736612
Przykładowe rozwiązanie:
Wskazówki interpretacyjne
1. "Pieśń o Rolandzie" powstała w epoce średniowiecza, gdzie bardzo dużą wagę przywiązywano do symboli. Do jej właściwej interpretacji będzie więc konieczna znajomość symboliki przedmiotów i gestów Hrabiego:
wzgórze - symbol Golgoty, czyli wzgórza, na którym śmierć poniósł Jezus;
sosna rosnąca na wzgórzu - symbol krzyża;
marmurowe głazy - symbol kościoła, a więc miejsca łączącego sferę sacrum i sferę profanum, w którym Roland poznaje tajemnicę śmierci;
róg i miecz - atrybuty wodza oraz rycerza; Roland ukrywa je pod swoim ciałem, aby nie trafiły one w ręce niewiernych;
twarz zwrócona w stronę wroga - gest oznaczający, że hrabia nie boi się wroga;
bicie się w piersi - gest wyrażający żal za grzechy;
prawa rękawica skierowana w gorę - gest poddaństwa wobec Boga.
2. Śmierć Rolanda jest przykładem motywu ars moriendi rycerza, który, aby zyskać zbawienie musiał przed śmiercią wykonać pewien rytuał. Składały się na niego następujące czynności: wyznanie winy, wyrażenie żalu za grzechy, przebaczenie wrogom, poproszenie Boga o przebaczenie.
3. W utworze tym pojawiają się wzorce osobowe rycerza oraz władcy, które były popularne w epoce średniowiecza, przy czym wyeksponowany jest zwłaszcza ideał tego pierwszego. Rycerz musiał przestrzegać etosu, a więc zbioru zasad i wartości rycerskich. Należały do niego np. odwaga na polu walki, honor, siła i waleczność, wierność ideałom, władcy i ojczyźnie, pragnienie osiągnięcia wiecznej sławy.
4. Obraz rycerza ukazany w pieśni został wyidealizowany. Jest to zabieg typowy dla średniowiecznej literatury parenetycznej, a więc propagującej pożądane wzorce zachowań. Idealizacja łączyła się z subiektywnym sposobem prowadzenia narracji.
5. Pieśń jest zbudowana przy pomocy licznych powtórzeń i paralelizmów, ponieważ pierwotnie miała formę ustną. Tego typu zabiegi umożliwiały łatwiejsze zapamiętanie pieśni przez wyśpiewujących ją minstreli, pieśniarzy i trubadurów.
6. Zniekształceniu uległ także świat przedstawiony, do którego wkradły się liczne przekłamania historyczne oraz tendencyjny sposób ukazywania bohaterów. W rzeczywistości wojna prowadzona przez Karola Wielkiego miała podłoże polityczne, nie zaś religijne. Starcie to zakończyło się przegraną. Straż tylną wojsk zaatakowali nie Saraceni, lecz chrześcijańscy Baskowie, którzy w ten sposób mścili się prawdopodobnie za złupienie ich stolicy. Zmieniona wersja zdarzeń miała na celu nobilitację krucjat, a więc wojen z innowiercami prowadzonych w imię Boga.