Informacje o książce

Oblicza epok 1.2

WSiP  /   Podręcznik do nauki

Rok wydania: 2019  
ISBN: 9788302180880

Odpowiedź:

Przykładowo (na podstawie wybranych tekstów z podręcznika):

Renesans był czasem, w którym rozpowszechniła się idea antropocentryzmu. Ówcześni artyści oraz myśliciele w centrum zainteresowania stawiali istotę ludzką - ze wszystkim jej możliwościami, właściwościami oraz dążeniami. Z tego też powodu człowieka postrzegano jako najdoskonalsze stworzenie w całym wszechświecie. Literatura i sztuka odrodzenia akcentowały indywidualizm ludzi, ponadto poruszały tematy związane z codziennym życiem, rodziną czy miłością. 

Zagadnienie to jest obecne w dziele Mirandoli pod tytułem o Godności człowieka. Autor opisuje sytuację człowieka w sposób zgodny z renesansową perspektywą. Istota ludzka jawi się więc jako najszczęśliwsza i najgodniejsza, wyniesiona ponad świat zwierząt czy roślin. Humanista z zachwytem pisze o jej niezwykłej sytuacji, która wynika z nadania Stwórcy: "Postanowił przeto twórca najwyższy, aby ten, któremu nie mógł dać nic własnego, miał wespół z innymi to wszystko, co każdy z nich dostał z osobna". Wyjątkowość człowieka bezpośrednio wiąże się z jego możliwościami, ponieważ sam decyduje o swoim losie - nie jest on z góry przesądzony. Wybiera sobie własną siedzibę oraz kreuje tożsamość, a także może decydować o pełnionych przez siebie funkcjach. Istota ludzka znajduje się niejako w centrum świata, co ponownie stanowi odbicie renesansowej myśli. Dzięki temu może obserwować wszystko, co się dzieje na świecie, świadczy to również o jej pozycji w dziele stworzenia. Mirandola podkreśla także indywidualizm człowieka: "Nie uczyniłem cię ani istotą niebiańską, ani ziemską, ani śmiertelną, ani nieśmiertelną, abyś jako swobodny i godny siebie twórca i rzeźbiarz sam sobie nadał taki kształt, jaki zechcesz [...]".

Nieco inną wizję człowieka proponuje Niccolo Machiavelli w Księciu - traktacie politycznym wskazującym na sposoby skutecznego sprawowania władzy. Obiektem jego zainteresowania autora nadal pozostaje istota ludzka, jednak przede wszystkim w roli rządzącego. Machiavelli proponuje strategie, które mają pomóc czytelnikowi w radzeniu sobie z jakimikolwiek zagrożeniami. Intrygująca jest jednak jego refleksja na temat ludzi, ponieważ w negatywny sposób wyraża się o ich naturze. Machiavelli charakteryzuje ich w następujący sposób: "[...] są niewdzięczni, zmienni, kłamliwi, unikający niebezpieczeństw i chciwi zysku [...]". Tym samym okazuje się, iż sama miłość nie jest wystarczająca, by zyskać lojalność poddanych - należy także budzić strach. Wywód ten w znaczący sposób kontrastuje z przytoczonymi poglądami Mirandoli, chociaż odwołuje się do podobnego tematu - zainteresowania istotą ludzką.  

 



Pobierz zdjęcie
zdam.se
zdam.se